Het probleem
Waarom oude brieven zo moeilijk te lezen zijn
Oude brieven behoren tot de meest waardevolle familiestukken – en tot de moeilijkst leesbare. Een brief uit de Gouden Eeuw is geschreven in Gotische cursief, met hoekige lettervormen, ligaturen en een lange 's' die op een 'f' lijkt. Brieven uit de 18e en 19e eeuw wisselen tussen formeel schoonschrift en haastig lopend schrift – soms op dezelfde pagina. Vervaagde ijzergalinkt, vochtschade en vergeelde papier maken zelfs goed bewaarde brieven een uitdaging. En dan is er nog de oude spelling: 'uy' in plaats van 'ui', 'ae' in plaats van 'aa', en namen die op tien verschillende manieren gespeld worden.
Onbekende lettervormen – de Gotische cursief 'e' lijkt op een 'n', de lange 's' op een 'f'
Oude spelling: 'uy' voor 'ui', 'ae' voor 'aa', 'ck' voor 'k' – verwarrend voor moderne lezers
Afkortingen overal: 'dhr.' voor de heer, 'mevr.' voor mevrouw, 'ds.' voor dominee
Vervaagde ijzergalinkt, doorslag en vochtschade op papier van 200–400 jaar oud
Geen standaardspelling – dezelfde familienaam verschijnt op vijf verschillende manieren
De oplossing
AI die oude Nederlandse handschriften leest
Transkribus gebruikt handschrifttekstherkenning (HTR) – AI die getraind is op miljoenen historische handschriftmonsters. Anders dan standaard OCR, die faalt op cursief en verbonden schriften, leert Transkribus hoe elk schrifttype werkt: de hoekige ligaturen van Gotische cursief, de elegante rondingen van schoonschrift, de vlotte halen van lopend schrift. Upload een foto of scan van uw brief, kies een model en ontvang leesbare tekst binnen enkele minuten.
300+ publieke modellen – waaronder modellen specifiek getraind op Nederlandse handschriften
Leest Gotische cursief, schoonschrift, lopend schrift en 100+ andere schriftsoorten
Verwerkt beschadigde, vervaagde en moeilijk leesbare documenten waar standaard OCR faalt
Betrouwbaarheidsscores per regel – u ziet direct welke woorden controle nodig hebben
Exporteer als platte tekst, PDF, DOCX of gestructureerd XML
Schriftherkenning
Nederlandse schriftsoorten door de eeuwen heen
Nederlandse handschriften veranderden ingrijpend tussen de 16e en 20e eeuw. In de Gouden Eeuw domineerde de Gotische cursief – een hoekig, verbonden schrift verwant aan het Duitse Kurrent. Vanaf de 18e eeuw werd dit geleidelijk vervangen door schoonschrift, een ronde en elegante hand naar Engels copperplate-model die vooral in formele correspondentie werd gebruikt. In de 19e en 20e eeuw nam het informelere lopend schrift de overhand – vlotter en persoonlijker, maar met meer variatie per schrijver. Transkribus herkent al deze schriftsoorten en past automatisch het juiste model toe.
Gotische cursief (1500–1700) – hoekige lettervormen, lange 's', kenmerkende ij-ligatuur, VOC-correspondentie
Schoonschrift (1700–1900) – ronde letters naar Engels copperplate-model, formele brieven en akten
Lopend schrift (1800–heden) – vlot en informeel, met veel individuele variatie per schrijver
Mengvormen – veel brieven combineren formeel en informeel schrift op dezelfde pagina
De AI herkent het schrifttype en kiest automatisch het best passende model
Laat de AI het werk doen
Van onleesbaar naar leesbaar – zonder paleografie-opleiding
U hoeft geen expert in oud schrift te zijn om uw familiebrieven te lezen. Maak een foto met uw telefoon of upload een scan, en Transkribus doet de rest. De AI herkent het schrifttype, vindt de tekstregels en levert leesbare tekst op. U controleert het resultaat in de ingebouwde editor en exporteert het in het formaat dat u nodig hebt – als tekst om te delen met de familie, als PDF voor uw archief, of als XML voor verder onderzoek.
Maak een foto met uw telefoon – geen scanner nodig
De AI herkent automatisch het schrifttype en de taal
Controleer en corrigeer in de ingebouwde editor
Deel het resultaat met familieleden via export of een directe link
AI-modellen
Modellen getraind op Nederlandse historische handschriften
De publieke modelcatalogus van Transkribus bevat modellen die specifiek getraind zijn op de schriftsoorten en documenttypen die in Nederlandse brieven voorkomen. Veel modellen zijn gebouwd door archivarissen en genealogen op basis van echte brievencollecties – ze kennen de afkortingen, schrijfstijlen en lettervormen die generieke OCR-tools volledig missen. Nieuwe modellen worden regelmatig door de gemeenschap toegevoegd.
Nederlandse brieven: modellen voor Gotische cursief, schoonschrift en lopend schrift
17e- en 18e-eeuwse correspondentie: modellen die oud-Hollands schrift lezen
19e- en 20e-eeuwse brieven: modellen voor modern Nederlands cursief
Gemeenschapsmodellen: getraind door archivarissen op specifieke brievencollecties
Filter op taal, eeuw en schrifttype om het beste model voor uw brief te vinden
Veelgestelde vragen
Klaar om uw oude brieven te ontcijferen?
Maak een gratis account aan en begin vandaag nog met het lezen van uw familiebrieven. 50 gratis credits per maand – geen creditcard nodig.
50 gratis credits per maand – Geen creditcard nodig
200 M+Pagina's verwerkt
500.000+Gebruikers wereldwijd
300+Publieke AI-modellen