Het probleem
Waarom oude testamenten en notariele akten zo moeilijk te lezen zijn
Testamenten, notariele akten en boedelinventarissen behoren tot de rijkste genealogische bronnen in Nederland — ze noemen erfgenamen, sommen bezittingen op tot individuele lepels en vee, en brengen familierelaties in kaart die dateren van voor de burgerlijke stand. Maar ze zijn ook de meest ondoorgrondelijke documenten. Notariele akten beslaan eeuwen aan archieven met juridisch handschrift. Schepenbankarchieven (voor 1811) en weeskamerarchieven bevatten voogdijstukken en boedelscheidingen. Memories van successie (vanaf 1818) registreerden nalatenschappen voor belastingdoeleinden. En elk tijdperk bracht zijn eigen afkortingen en juridische formuleringen mee.
Oud-Nederlands handschrift in notariele akten — lettervormen die sterk afwijken van modern schrift
Juridische formules in Latijn en oud-Nederlands, met vaste wendingen die per notaris en tijdperk varieerden
Archaische afkortingen overal: 'comp.', 'test.', 'not.', verkortingen van juridische termen en titels
Meerpagina-documenten met boedelinventarissen die honderden individuele items opsommen
Vervaagde inkt, beschadigd perkament en dichtopeen geschreven tekst op 300-500 jaar oude documenten
De oplossing
AI die oud testamenthandschrift leest over eeuwen heen
Transkribus gebruikt handgeschreven tekstherkenning (HTR) getraind op miljoenen historische documentvoorbeelden — inclusief juridische documenten, testamenten en gerechtelijke stukken. In tegenstelling tot standaard OCR, die faalt op verbonden cursief en archaïsche lettervormen, leert Transkribus hoe secretary hand, court hand en juridische schriften werken: de geluste stokken, het afgekorte Latijn, de eigenaardige verkortingen. Upload een scan of foto van je testament of nalatenschapsdocument, selecteer een model en krijg in enkele minuten doorzoekbare tekst terug.
300+ publieke modellen — inclusief modellen getraind op juridische documenten en testamentaire documenten
Leest secretary hand, court hand, Kurrent en 100+ historische schriften die in testamenten voorkomen
Verwerkt Latijnse juridische formules en afkortingen die generieke OCR-tools volledig missen
Betrouwbaarheidsscores op elke regel — zodat je precies weet welke woorden je moet controleren
Exporteer als platte tekst, doorzoekbare PDF of gestructureerde XML voor je genealogische database
Hoe een testament of nalatenschapsdocument transcriberen in 4 stappen
Upload uw document
Maak een foto met je telefoon of upload een scan uit een archief. Transkribus accepteert JPG, PNG, PDF en TIFF — inclusief meerpagina-nalatenscapspakketten.
Selecteer een AI-model
Kies uit 300+ publieke modellen. Filter op taal, eeuw en schrifttype om de beste match te vinden voor de handschriftstijl van je testament.
Start tekstherkenning
Klik op 'Herkennen' en laat de AI het werk doen. Een enkele pagina duurt ongeveer 30 seconden. Meerpagina-nalatenscapsdossiers kunnen in batch worden verwerkt.
Controleren en exporteren
Controleer de transcriptie aan de hand van het origineel. Corrigeer eventuele fouten in de ingebouwde editor en exporteer als tekst, PDF of XML voor je genealogisch onderzoek.
Modellen voor notariele en juridische documenten
AI-modellen voor notariele akten, boedelinventarissen en memories van successie
De publieke modelcatalogus van Transkribus bevat modellen gebouwd voor de schriften en documenttypen die voorkomen in testamenten, notariele akten en boedelinventarissen. Boedelinventarissen — gedetailleerde lijsten van de bezittingen van een overledene — zijn bijzonder rijke genealogische bronnen, met alles van grond en vee tot huisraad en schulden. Deze documenten gebruiken vaak tabelindelingen en mengen verhalende tekst met geitemiseerde lijsten, wat de lay-outdetectie van Transkribus automatisch verwerkt.
Nederlandse notariele akten: modellen voor oud-Nederlands handschrift uit de 16e tot 19e eeuw
Schepenbank- en weeskamerarchieven: modellen voor juridische documenten van voor 1811
Memories van successie: modellen voor de gestructureerde nalatenschapsregistratie vanaf 1818
Duitse en Franse juridische akten: Kurrent-, Sutterlin- en notariele modellen voor aangrenzende archieven
Boedelinventarissen: lay-outdetectie verwerkt tabellijsten met items, taxaties en marginale aantekeningen
Veldextractie in actie zien
Field Models detecteren en extraheren specifieke structuurelementen uit documenten — namen, datums, referenties en meer — nauwkeurig en op schaal.
Geëxtraheerde velden
Gestructureerde extractie
Extraheer namen, relaties en legaten uit testamenten met veldmodellen
Naast gewone transcriptie kunnen Transkribus-veldmodellen gestructureerde gegevens rechtstreeks uit testamenten extraheren — namen van erflaters, erfgenamen, relaties, legaten, eigendomsbeschrijvingen en datums in geordende velden. In plaats van pagina's archaïsche juridische tekst door te lezen, krijg je een gestructureerd overzicht: wie wat naliet aan wie. Dit is vooral krachtig bij het verwerken van meerdere testamenten uit dezelfde parochie of rechtbank, waardoor ongestructureerd handschrift wordt omgezet in een doorzoekbare database van familieverbanden.
Extraheer automatisch de naam van de erflater, executeur, getuigen en begunstigden
Identificeer legaten en eigendomsbeschrijvingen in het document
Breng familierelaties in kaart: echtgenoot, kinderen, broers en zussen, kleinkinderen genoemd in testamenten
Verwerk meerdere testamenten in batch om een database van familieverbanden over generaties op te bouwen
Veelgestelde vragen
De nauwkeurigheid hangt af van het handschrift, de staat van het document en het gebruikte model. Op goed bewaarde 18e- en 19e-eeuwse Nederlandse notariele akten bereiken onze beste modellen 95%+ tekennauwkeurigheid. Oudere documenten met moeilijker handschrift kunnen een op maat getraind model vereisen. Elke regel bevat een betrouwbaarheidsscore zodat u kunt zien welke woorden gecontroleerd moeten worden.
Ja. Veel oudere testamenten en notariele akten bevatten Latijnse juridische formules en vaste wendingen. Transkribus heeft publieke modellen getraind op Latijns handschrift die deze standaard juridische zinnen en afkortingen verwerken, naast het oud-Nederlands in de rest van de akte.
Ja. Nalatenschapsdossiers bevatten vaak het testament zelf, een boedelinventaris, rekeningen en gerechtelijke stukken — soms tientallen pagina's per voorouder. U kunt het volledige pakket uploaden als meerpagina-PDF of als afzonderlijke afbeeldingen, en vervolgens alle pagina's in batch verwerken met een enkele klik.
Ja. Naast gewone transcriptie kunnen Transkribus-veldmodellen gestructureerde gegevens extraheren — namen van erflaters, erfgenamen, relaties, legaten en eigendomsbeschrijvingen — rechtstreeks uit testamenten en notariele akten. Dit verandert ongestructureerde juridische tekst in geordende, doorzoekbare velden.
Ja. De Nederlandse notariele archieven bevatten eeuwen aan akten in oud-Nederlands handschrift dat sterk afwijkt van modern schrift. Transkribus heeft publieke modellen die specifiek getraind zijn op dit type juridisch handschrift. Voor bijzonder moeilijke handschriften kunt u een op maat gemaakt model trainen op uw eigen data, met slechts 50 getranscribeerde pagina's als startpunt.
Transkribus accepteert JPG, PNG, PDF en TIFF-bestanden. U kunt foto's uploaden die met een smartphone zijn gemaakt of hoogwaardige scans uit archieven. Voor de beste resultaten met telefoonfoto's: gebruik goede verlichting en houd het document plat.
Transkribus geeft u 50 gratis credits per maand — genoeg om ongeveer 50 pagina's te transcriberen. Geen creditcard vereist. Als u meer nodig heeft, beginnen betaalde abonnementen bij betaalbare tarieven. Bekijk onze abonnementen en prijzen pagina voor details.
Gerelateerde gidsen
Ontdek meer genealogische documenttypen
Testamenten en nalatenschapsdocumenten zijn slechts een stukje van de puzzel. Ontdek onze andere handleidingen per documenttype: Kerkregisters · Volkstellingsregisters · Burgerlijke stand · Militaire archieven · Immigratieregisters · Eigendomsakten
Klaar om uw testamenten en notariele akten te ontsluiten?
Maak een gratis account aan en begin vandaag nog met het transcriberen van testamenten, notariele akten en boedelinventarissen. 50 gratis credits per maand — geen creditcard vereist.
50 gratis credits per maand — Geen creditcard vereist
200 M+Pagina's verwerkt
500.000+Gebruikers wereldwijd
300+Publieke AI-modellen