Księgi parafialne
Czym są księgi parafialne?
Księgi parafialne (metryki) to jedne z najważniejszych źródeł do badań genealogicznych w Polsce. Parafie prowadziły rejestry chrztów, ślubów i zgonów od XVI wieku. Język i forma zapisów zależały od tego, w którym zaborze znajdowała się parafia: w zaborze pruskim dominowała łacina i niemiecki, w rosyjskim – rosyjski i łacina, w austriackim – łacina, niemiecki i polski. Po 1918 roku zapisy prowadzono po polsku. Te różnice oznaczają, że badacz jednej rodziny może natrafić na dokumenty w czterech różnych językach i trzech różnych pismach.
Akta chrztów (metryki urodzin) – data, imiona rodziców, chrzestnych, miejsce urodzenia
Akta ślubów (metryki małżeństw) – dane narzeczonych, świadków, parafii
Akta zgonów (metryki zgonów) – data, wiek, przyczyna śmierci
Język zależny od zaboru: łacina, niemiecki, rosyjski lub polski
Najstarsze zachowane księgi sięgają XVI wieku
Wyzwanie
Dlaczego stare metryki są tak trudne do odczytania?
Polskie księgi parafialne stanowią wyjątkowe wyzwanie ze względu na historię zaborów. Zapisy z zaboru pruskiego są pisane niemieckim kurentem – ostrym, wąskim pismem, które dla współczesnego czytelnika wygląda jak nieznany alfabet. Zapisy z zaboru rosyjskiego używają cyrylicy, często w formie odręcznej kancelarii. Łacińskie formularze zawierają skróty, które nie są oczywiste nawet dla osób znających łacinę. Do tego dochodzi wyblakły atrament, uszkodzenia wilgocią i indywidualny charakter pisma każdego proboszcza.
Niemiecki kurent (Kurrentschrift) w zaborze pruskim – jedno z najtrudniejszych pism do odczytania
Rosyjska kursywa kancelaryjna w zaborze rosyjskim – odmienna od współczesnej cyrylicy
Łacińskie formularze ze skrótami i formularzowym językiem
Trzy różne pisma w archiwum jednej rodziny, zależnie od regionu
Wyblakły atrament i uszkodzenia po ponad 200 latach przechowywania
Rozwiązanie
Jak działa AI odczytywanie rękopisów
Transkribus wykorzystuje sztuczną inteligencję wytrenowaną na milionach historycznych rękopisów. W odróżnieniu od zwykłego OCR, które nie radzi sobie z pismem odręcznym, Transkribus rozpoznaje kurent, cyrylicę kancelaryjną, łacinę i stary druk. Wystarczy wgrać skan lub zdjęcie księgi, wybrać odpowiedni model AI i w ciągu kilku sekund otrzymać czytelny tekst. Każda linia ma ocenę pewności, dzięki czemu od razu widać, które słowa wymagają weryfikacji.
Wgraj skan lub zdjęcie z dowolnego źródła
AI automatycznie rozpoznaje układ strony i linie tekstu
Transkrypcja w kilka sekund z oceną pewności dla każdej linii
Wbudowany edytor do porównania tekstu z oryginałem
Eksport do PDF, DOCX, TEI lub zwykłego tekstu
Genealogia
Od metryki do drzewa genealogicznego
Odczytanie starych ksiąg parafialnych to pierwszy krok w budowaniu drzewa genealogicznego. Akta chrztów, ślubów i zgonów zawierają imiona, daty i miejsca, które łączą pokolenia. Miliony stron są dziś dostępne online w portalach takich jak Szukajwarchiwach.gov.pl, w Archiwum Głównym Akt Dawnych (AGAD) i archiwach diecezjalnych. Problem polega jednak na tym, że sam dostęp do skanu nie wystarczy – trzeba go jeszcze odczytać. AI transkrypcja zamienia nieczytelny rękopis w tekst, który można przeszukiwać i wykorzystywać.
Korzystaj ze skanów z portalu Szukajwarchiwach.gov.pl i archiwów diecezjalnych
Przetwarzaj całe księgi naraz, nie tylko pojedyncze strony
Wyszukiwanie pełnotekstowe w odczytanych metrykach
Eksportuj dane w formatach kompatybilnych z oprogramowaniem genealogicznym
Najczęściej zadawane pytania
Gotowi odczytać stare księgi parafialne?
Załóż darmowe konto i zacznij odczytywać polskie metryki już dziś. 50 darmowych kredytów miesięcznie, bez karty kredytowej.
50 darmowych kredytów miesięcznie – bez karty kredytowej
200 mln+Przetworzonych stron
500 000+Użytkowników
300+Modeli AI